Rutas pola Costa dá Morte.

A vila de Muxía sitúase na parte central da Costa dá Morte, esta situación facilita o coñecemento desta rexión a través de dúas rutas, unha cara ao norte que nos leva ata Malpica, e outra cara ao sur, en dirección a Fisterra e Muros.

 

RUTA NORTE

Saímos de Muxía pola estrada que conduce a Berdoias, ao pasar Quintáns collemos á esquerda cara a ponte do Porto e Camariñas. Facemos unha primeira parada en Cereixo, para ver a igrexa románica de Santiago. No tímpano da porta sur temos a representación do traslado do corpo do Apóstolo Santiago. De par da igrexa están as torres de Cereixo, un pazo do século XVIII, que pertenceu aos condes de Maceda.
Atravesamos o río do Porto, en ponte do Porto, e seguimos dirección a Camariñas, vila mariñeira e capital do encaixe que se realiza nas parroquias que bordean a ría. Hai un museo dedicado a esta artesanía. Dende Camariñas trasladámonos ao cabo Vilán, un promontorio rochoso sobre o cal se construíu o impresionante faro que entrou en funcionamento en 1896. As vistas dende este lugar son espléndidas.

De volta paga a pena coller a pista que conduce ao Cemiterio dos Ingleses, o lugar máis simbólico dos numerosos naufraxios que se produciron nesta costa.

Alí están enterrados os corpos que se puideron recuperar do naufraxio do buque inglés The Serpent, que en 1890 embarrancou contra os baixos da punta do Boi. Esta pista ofrécenos espectaculares vistas sobre o litoral. Despois de pasar por Santa Mariña e Arou, chegamos a Camelle, vila mariñeira coñecida por vivir nela o alemán Manfred.

De Camelle saímos de novo a ponte do Porto e tomamos dirección a Laxe. Ao pasar por Traba, chamaranos a atención as vistas sobre o seu val e a extensa praia. Laxar é unha vila turística e mariñeira, que dispón dunha fermosa praia. A Casa do Arco e a igrexa de Santa Maríadá Atalaia, son os dous monumentos máis destacados. Dende Laxecollemos dirección a Cabana de Bergantiños, bordeando a enseada da Insua, na desembocadura do Anllóns. Ao cruzar este río, en Ponteceso, podemos xirar á esquerda e achegarnos á vila de Corme e á punta do Roncudo, ou senón coller en dirección a Malpica. Este porto mariñeiro é un dos máis típicos desta costa. Fronte á praia Area Maior, vemos as illas Sisargas.

De volta de Malpica pasaremos por Buño, o centro oleiro máis importante de Galicia, onde podemos visitar o ecomuseo do Forno doForte. Volvemos a Ponteceso e Cabana, e ao chegar As Agrelas, desviámonos en dirección a Baio, para ver o dolmen de Dombate, o monumento máis coñecido da nosa cultura megalítica. En Baiotomamos a estrada comarcal 552 que nos traslada a Vimianzo, aquí visitaremos o seu castelo medieval. Nel faise A Mostra de Artesanía en Vivo. Dende este lugar regresamos de novo a Muxía.

RUTA SUR

Para iniciar esta ruta saímos de Muxía pola estrada que se dirixe a Cee. Ao chegar a Pereiriña, collemos á dereita en dirección a Lires, unha acolledora aldea protexida dos ventos do mar, na que desemboca o río Castro. Logo seguimos en dirección a Fisterra. Pasamos pola praia do Rostro, un areal salvaxe e solitario, apropiado para dar un paseo. Despois de pasar por pequenos núcleos de poboación chegamos a Fisterra, o lugar máis visitado da Costa dá Morte, fin de ruta jacobea, igual que Muxía. Primeiro dirixímonos ao faro, situado no extremo occidental do cabo. O edificio data de 1853, cando se instalaron os primeiros sinais marítimos nesta costa. Este lugar convida a considerar a paisaxe, no que sobresae o monte Pindo que vemos en fronte. Temos unha pista que sobe ao cume do monte Facho, lugar de lendas e onde se encontran os restos da capela de San Guillerme.

De regreso convén visitar a igrexa parroquial de Santa María dás Areas, un templo de orixe románica, pero a súa maior parte de estilo gótico. Dentro da vila recoméndase visitar o seu porto, a lonxa e o museo de pesca, situado no antigo castelo de San Carlos, e dar un paseo pola súa zona antiga.

Saímos de Fisterra pola estrada comarcal 552, e despois de pasar por Sardiñeiro e Estorde, chegamos a Corcubión, unha vila histórica que conserva de xeito aceptable o seu patrimonio arquitectónico, no que abundan as casas blasonadas. O seu monumento máis salientable é a igrexa de San Marcos, de estilo gótico, que conserva no seu interior un valioso talle do seu patrón. Unida a este núcleo encóntrase a vila de Cee, centro comercial e de servizos da parte sur da Costa dá Morte. O edificio da fundación Fernando Blanco, a igrexa parroquial da Virxe dá Xunqueira e o pazo do Cotón, son os edificios máis nobres.

En Cee tomamos a estrada que se dirixe a Muros, unha vía que bordea o mar e nos ofrece fermosas vistas sobre este litoral. Pasamos polo Ézaro, onde desemboca o río Xallas, formando unha impresionante fervenza. A continuación atravesamos o núcleo do Pindo, situado ao pé do coñecido monte. Despois de pasar Caldebarcos e outras pequenas localidades, chegamos a Carnota, coñecida polo seu longo e monumental hórreo. A ruta agora continúa polas parroquias de Lira, Lariño e Louro. En San Francisco temos unha excelente praia e un convento fundado no século XV, convertido actualmente nunha hospedaría. A poucos quilómetros está a vila histórica de Muros, cunha interesante zona antiga constituída por rúas estreitas e pequenas prazas. O monumento de maior interese é a igrexa parroquial de Santa María do Campo, unha construción de estilo gótico. Dende esta vila regresamos de novo a Muxía, lugar de partida.